ایمیداکلوپراید یک حشرهکش سیستمیک از گروه نئونیکوتینوئیدها است که با اتصال به گیرندههای نیکوتینی سیستم عصبی حشرات، انتقال پیام عصبی را مختل کرده و باعث فلج و مرگ آفت میشود. این سم مؤثر اما مستعد ایجاد مقاومت و دارای خطرات زیستمحیطی، بهویژه برای زنبورها است و باید بهصورت کنترلشده مصرف شود.
ایمیداکلوپراید یک حشرهکش سیستمیک از گروه نئونیکوتینوئیدها است که بهطور گسترده در کشاورزی برای کنترل آفات مکنده و جونده مانند شتهها، سفیدبالکها، زنجرکها و برخی سوسکها استفاده میشود. این سم پس از مصرف، از طریق ریشه یا برگ جذب گیاه شده و در آوندها جابهجا میشود، به همین دلیل آفت حتی بدون تماس مستقیم با سم نیز در معرض اثر آن قرار میگیرد.
مکانیسم اثر ایمیداکلوپراید مبتنی بر اختلال در سیستم عصبی مرکزی حشرات است. این ماده به گیرندههای نیکوتینی استیلکولین (nAChRs) در سیناپسهای عصبی حشرات متصل میشود. برخلاف استیلکولین طبیعی که پس از انتقال پیام بهسرعت تجزیه میشود، ایمیداکلوپراید به این گیرندهها میچسبد و جدا نمیشود. نتیجه این اتصال پایدار، تحریک مداوم نورونها، اختلال در انتقال پیام عصبی، فلج و در نهایت مرگ حشره است.
یکی از دلایل محبوبیت اولیه ایمیداکلوپراید، انتخابپذیری نسبی آن بود؛ زیرا گیرندههای نیکوتینی در حشرات با پستانداران تفاوت ساختاری دارند و همین موضوع باعث میشود سمیت آن برای انسان در دوزهای توصیهشده کمتر باشد. با این حال، استفاده گسترده و مداوم از این سم باعث بروز مقاومت در جمعیت آفات و همچنین نگرانیهای زیستمحیطی شده است.
ایمیداکلوپراید بهویژه برای زنبورهای عسل و سایر گردهافشانها خطرناک است، زیرا حتی مقادیر کم آن میتواند رفتار تغذیه و جهتیابی این حشرات را مختل کند. به همین دلیل در بسیاری از کشورها مصرف آن محدود یا مدیریتشده است و استفاده از آن باید با دقت بالا، زمانبندی مناسب و در قالب برنامههای مدیریت تلفیقی آفات انجام شود.
