فوزالن یک حشرهکش و کنهکش ارگانوفسفره غیرسیستمیک است که با مهار آنزیم استیلکولیناستراز، باعث مرگ سریع آفات میشود. این سم طیف اثر وسیعی دارد و در محصولات مختلف کشاورزی استفاده شده، اما به دلیل خطر برای انسان و محیط زیست، مصرف آن باید با احتیاط و طبق دستورالعمل انجام شود.
فوزالن (Phosalone) یک آفتکش از خانواده حشرهکشهای ارگانوفسفره است که هم بهعنوان حشرهکش و هم کنهکش کاربرد دارد. این سم بهصورت غیرسیستمیک عمل میکند و عمدتا دارای اثر تماسی و گوارشی است. فرمولاسیون فوزالن مهان به شکل مایع عرضه میشود و به دلیل قدرت اثر بالا، در کنترل بسیاری از آفات کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته است.
فوزالن نخستین بار در سال ۱۹۶۳ توسط شرکت Rhone-Poulenc معرفی شد و برای استفاده در درختان میوه برگریز، محصولات باغی، پنبه، سیبزمینی و کلزا بهکار رفت. این سم بهعنوان یک آفتکش طیفوسیع و سریعالاثر شناخته میشود و توانایی بالایی در کاهش سریع جمعیت آفات دارد.
مکانیسم اثر فوزالن مشابه سایر ارگانوفسفرهها، مبتنی بر مهار آنزیم استیلکولیناستراز در سیستم عصبی آفات است. با مهار این آنزیم، استیلکولین در سیناپسهای عصبی تجمع پیدا میکند و باعث تحریک مداوم اعصاب، تشنج، فلج و مرگ آفت میشود. همین مکانیسم، دلیل اصلی اثربخشی بالای سم و در عین حال، عامل خطر آن برای موجودات غیرهدف است.
فوزالن روی طیف وسیعی از آفات از جمله:
انواع لارو حشرات
آفات مکنده و جونده
کنههای گیاهی
تأثیر قابل توجهی دارد و به همین دلیل سالها در برنامههای کنترل شیمیایی آفات استفاده شده است.
با این حال، مانند سایر سموم ارگانوفسفره، فوزالن برای انسان، دام، پرندگان، ماهیها و حشرات مفید خطرناک است. استفاده نادرست یا بیرویه از آن میتواند منجر به مسمومیت عصبی و مشکلات زیستمحیطی شود. به همین دلیل در بسیاری از کشورها مصرف آن محدود شده و جای خود را به سموم انتخابیتر داده است. رعایت دوز مصرف، فاصله تا برداشت (دوره کارنس) و اصول ایمنی در مصرف این سم کاملا ضروری است.
